NIEDŹWIEDZICA

NIEDŹWIEDZICA

Dane ogólne

1

Nazwa obiektu

Kościół Parafialny p.w. Św. Jakuba Apostoła w  Niedźwiedzicy

2

Gospodarz obiektu

 Proboszcz Parafii - Ks. Dariusz Łyczakowski

3

Położenie

Wieś i parafia Niedźwiedzica: położone w gminie Stegna (na obszarze Żuław Wiślanych); w powiecie nowodworskim, w województwie pomorskim, na terenie diecezji elbląskiej

4

Kontakt

  1. Proboszcz  Parafii p.w. Św. Jakuba Apostoła:
    Ks. Dariusz Łyczakowski
    Niedźwiedzica 5,
    82-103 Stegna
    Tel. (55) 247 11 60
    kom.502 210 063
     e-mail: -
     www. -

b) Samorząd lokalny
Urząd Miasta i Gminy Stegna
ul. Gdańska 34
82 - 103 STEGNA
tel.: (55) 247 83 95
e-mail: gmina@stegna.pl
www.stegna.pl

 

d) Powiat nowodworski:
Starostwo Powiatowe w Nowym dworze Gdańskim
ul. Sikorskiego 23
82- 100     Nowy Dwór Gdański
Tel.(55) 247 36 71 fax. (55) 247 36 70
e-mail: starostwo@nowydworgdanski.pl
www.nowydworgdanski.pl
 

  

f) Województwo pomorskie:

Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego

Ul. Okopowa 21/27
80-810 Gdańsk

tel. 58 32 68 555

fax 58 32 68 556
e-mail: info@pomorskie.eu

www.pomoskie.eu

 

g) Diecezja elbląska:
Kuria Diecezjalna Elbląska

ul. Świętego Ducha 11
82 - 300 ELBLĄG,
Tel.  (55) 232 73 70
e - mail: kuria@elblag.opw.pl.

www.diecezja.elblag.pl

 

 

 

 

 

RYS HISTORYCZNY

 

WIEŚ - Niedźwiedzica (niem. Baerwalde), żuławska wieś ulicowo-placowa, została lokowana na prawie chełmińskim w 1342 r. przez wielkiego mistrza Ludolfa Koeniga von Wattzau. Wieś jest siedzibą sołectwa Niedźwiedzica, w którego skład wchodzą również miejscowości Dworek, Niedźwiedziówka, Wybicko i Zadwórze.Na terenie wsi leżą dwa cmentarze: jeden parafialny, drugi menonicki, odtworzony z odkopanych tablic z XVIII i XIX w. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego

 

 

PARAFIA  
Parafia rzymskokatolicka w diecezji elbląskiej (przed 1992r. w diecezji gdańskiej). Erygowana w 1342 roku, reerygowana w 1965 roku przez  biskupa diecezji gdańskiej ks. Edmunda Nowickiego. Do parafii należą miejscowości: Niedźwiedzica, Dworek, Pułkownikówka, Nowa Kościelnica, Stare Babki. W latach 1931 – 1940  posługę pasterką w parafii pełnił niemiecki ksiądz Ernst Karbaum zamordowany przez swych rodaków w Stutthof za swą życzliwą postawę wobec polskich robotników przymusowych. We wnętrzu kościoła znajduje się tablica upamiętniająca kapłana.

 

KOŚCIÓł
Murowany kościół zbudowany w 1348 roku w stylu gotyckim; jednonawowy, przykryty drewnianym, płaskim stropem; wieża usytuowana od zachodu. Jest najstarszą świątynią gotycką na Żuławach. Z protokołu powizytacyjnego w 1647 r. wynika, że kościół był murowany i miał drewnianą wieżę. W 1660 r. podczas II wojny szwedzkiej wieża została częściowo spalona, pozostałą część podparto belkami. W 1823 r. przeprowadzono remont ryglowej ściany zachodniego szczytu, naprawiono dach i trzy przypory; w 1854 r. zostały wykonane kolejne prace, bowiem kościół miał zawilgocone ściany, spróchniałe wiązania szczytu, nadwerężoną konstrukcję drewnianej wieży. W 1855 r. w wyniku przerwania grobli powódź zniszczyła wieżę i część wschodniego szczytu; w następnym roku władze zezwoliły na rozebranie wieży. W 1858 r. dobudowano przedsionek południowy, wzniesiono wolnostojącą drewnianą dzwonnicę. W końcu XIX w. przemurowano częściowo cokół kościoła, łuki zachodnich okien, dokonano również drobnych napraw murów. W 1995 r. zbudowano nową murowaną wieżę.

 

 

 

AKTUALNY STAN OBIEKTU-KRÓTKI OPIS

Kościół parafialny p.w. Św. Jakuba – (Woj. Rej. Zabyt. Nr 242)

Obiekt z zewnątrz (i teren wokół kościoła) zadbany. Przedsionek z nową „ rozetką” przedstawiającą Jakuba Ap. – dar dzieci komunijnych. Mury noszą ślady licznych przebudów. Płaski, drewniany strop- nowy. We wnętrzu kościoła na uwagę zasługują trzy ołtarze z XVIII i XIX wieku, XVII - wieczna ambona, VIII-wieczne organy  oraz dzwon z 1590 roku odlany w Gdańsku przez Gerda Bennigka, twórcę gdańskiego Neptuna. Dzwon zdobią liczne napisy : „MIT GOTES HILFE GOSMISCH HERMAN BENNINGR ZU DANTZIGK ANNO 1590”;  inicjały, wizerunki aniołów, postacie z podniesionymi mieczami, a także sylwetka niedźwiedzia wspinającego się na drzewo, co stanowiło herb Niedźwiedzicy. Obecnie spoczywa w drewnianym przedsionku wejściowym do kościoła, nie spełnia już swojej roli, ponieważ uszkodzono go po 1945 roku. Obok kościoła znajduje się drewniana dzwonnica z końca XVIII wieku o konstrukcji przysłupowej z dwoma dzwonami na zewnątrz. Kościół otacza użytkowany do dzisiaj cmentarz rzymsko-katolicki, który powstał prawdopodobnie w połowie XIV wieku wraz z wybudowaniem kościoła.

Wnętrze salowe, strop deskowo-belkowy, w zakrystii - deskowy; więźba dachowa drewniana, konstrukcji storczykowej ze stolcami. Wyposażenie kościoła w 1982 r. wpisano w większości do rejestru; obecnie brak dużej części zabytkowych obiektów, m.in. barokowej ambony, późnogotyckiej figury Madonny, stall, fragmentów ołtarza głównego i bocznych. W 1996 r. na ścianie prezbiterium zostały odkryte dwie odrębne kompozycje gotyckich polichromii ściennych.

 

 

 

WYPOSAŻENIE

Kościół posiada:
-strop płaski drewniany
-3 ołtarze z XVIII i XIX wieku
-ambonę z XVII wieku
-barokowe organy
- gotyckie polichromie ścienne

W sąsiedztwie piękna drewniana plebania o cechach typowego domu żuławskiego.

WIZERUNKI SW. JAKUBA:

1/ Na centralnym malowidle w ołtarzu głównym

2/Na rozetce – witrażyku w przedsionku kościoła

 

 

 

DOSTĘPNOŚĆ TURYSTYCZNA

ZWIEDZANIE

Plebania w sąsiedztwie kościoła. Zwiedzanie bezpłatne za pozwoleniem miejscowego ks. proboszcza.

OBIEKT:

- można zwiedzać codziennie w godz. 7.00-18.00 (jeśli jest obecny proboszcz)
- nieodpłatnie samodzielnie (ok. 20 min)

-  można fotografować bezpłatnie

-  jest dostępny dla niepełnosprawnych

 

INFRASTRUKTURA:

-  jest bezpłatny parking dla aut i autokarów

- nie posiada ogólnie dostępnych własnych toalet
- nie posiada miejsc noclegowych ani żywienia

 

PROMOCJA I INFORMACJA:

- posiada tablicę informacyjną  przed obiektem

- nie ma opracowań promocyjnych o kościele i parafii

- nie ma pamiątek

- nie posiada punktu sprzedaży materiałów promocyjnych i pamiątek

 

PORZĄDEK NABOŻEŃSTW:

Dni powszednie: 18.00 (zimą 17.00)
Niedziele i Święta: 9.00, 11.00
 

 

UROCZYSTOŚCI I EVENTY:

1/ Odpust parafialny- 25 lipca

CIEKAWOSTKI:
 

-  Renowacja organów kościoła

„W listopadzie 2010 roku w kościele w Niedźwiedzicy odbył się koncert organowy, który był zwieńczeniem czteromiesięcznych prac renowacyjnych organów kościoła. Barokowy instrument zabrzmiał po raz pierwszy od dwudziestu lat. Instrumentowi, który został zbudowany w połowie XVIII wieku groziło całkowite zniszczenie - nie działał system powietrzny, mechanizm pneumatyczny w 80 procentach nie był sprawny, wiatrownice zasypane były gruzem i liśćmi spadającymi ze strychu kościoła, a piszczałki zalane były farbą, zaprawą i zaplątane w pajęczyny; oprócz tego struktura drewniana całego instrumentu już była zaatakowana przez kołatka – robaka drzewnego. Remont nie był łatwą sprawą, wymagał czasu i cierpliwości. Instrument rozebrano niemal na części pierwsze, każdą z nich z osobna poddawano czyszczeniu renowacji, konserwowaniu. Zniszczone elementy zostały dorobione. Całość została następnie żmudnie złożona. W czasie prac, na jednej z okładzin zewnętrznych zabytku odnaleziono inskrypcję twórcy organów Paula Frólicha z Fromborka, z datą 31 grudnia 1753 r. Jest także adnotacja organmistrza firmy Wittek z Elbląga z 1914 r., który dokonał przebudowy instrumentu. Naprawa kosztowała 25 tys. zł. Pieniądze na naprawę to dar parafian z Niedźwiedzicy. Ponieśli wielki wysiłek, część miejscowych osób pomagała przy remoncie”

- CMENTARZ MENONICKI
w pobliżu kościoła nagrobki menonickie
http://nefre.bikestats.pl/481341,SZLAKIEM-MENNONICKIM.html

- DOMY PODCIENIOWE – Lubieszewo (Woj. Rej.Zab. nr  238,171 –  zagrody z domami podcieniowymi),  Marynowy ( Woj.Rej.Zabyt. nr 231,232, 798 – domy podcieniowe)

- Marynowy - kościół parafialny, cmentarz rzymskokatol. wraz z układem zieleni – (Woj.Rej.Zabyt. nr 1458)
 –Kościół filialny p.w. św. Jakuba Tui -  (Woj.Rej.Zabyt. nr 250 )
  http://www.nowydworgdanski.pl/index.php?strona=31

-  Drewniany wiatrak-koźlak  ( 1718 r.)  w Drewnicy  (Woj.Rej.Zab. nr 129/282)  - charakteryzujący się bryłą dachu w kształcie odwróconej łodzi. Jest to jedyny tego typu obiekt na Żuławach

http://www.zulawy.info/wiatraki.htm

- Charakterystyczny dla Żuław układ ruralistyczny wsi Żuławka i Drewnica (Woj.Rej.Zab. nr  874 oraz nr 1450 – kaplica cmentarna i cmentarz ewangelicki we wsi Żuławka

NFORMACJA TURYSTYCZNA

Punkt Informacji Turystycznej
w Stegnie :

Ul. Gdańska 60,

82-103 Stegna
Tel.(55) 247 86 92
czynne codziennie:

  • poniedziałek-piątek 9:00-20:00
  • weekendy 12:00-18:00

http://jantar.turystyka.pl/content/informacja-turystyczna

 

 

 

Grafika 1: NIEDŹWIEDZICA
Grafika 2: NIEDŹWIEDZICA
Grafika 3: NIEDŹWIEDZICA
Grafika 4: NIEDŹWIEDZICA
Grafika 5: NIEDŹWIEDZICA
Grafika 6: NIEDŹWIEDZICA
Grafika 7: NIEDŹWIEDZICA
Grafika 8: NIEDŹWIEDZICA
Grafika 9: NIEDŹWIEDZICA
Grafika 10: NIEDŹWIEDZICA
Grafika 11: NIEDŹWIEDZICA
Grafika 12: NIEDŹWIEDZICA
Grafika 13: NIEDŹWIEDZICA
Grafika 14: NIEDŹWIEDZICA
Grafika 15: NIEDŹWIEDZICA
Grafika 16: NIEDŹWIEDZICA
Grafika 17: NIEDŹWIEDZICA