DROGA PELPLIŃSKA
Trasa łączy ze sobą dwa główne szlaki - Pomorską Drogę świętego Jakuba (Żukowo) i Camino Polaco (Kruszwica, Toruń). Od Żukowa do granicy województwa pomorskiego (Kozielec) prowadzą cztery odcinki, na których odwiedzimy dwa kościoły świętego Jakuba Apostoła -
w Kłodawie Gdańskiejoraz w Dzierżążnie k/Gniewu. Od granicy z woj. kujawsko-pomorskim do Drogi Polskiej trasa funkcjonuje już pod nazwą Droga Nadwiślańska. Wędrujących tym szlakiem z północy na południe zachwycą piękne krajobrazy Doliny Dolnej Wisły, rezerwaty Wiosło Małe i Wiosło Duże, skarby kultury w Pelplinie oraz Gniewie, historyczne miasta jak Świecie, Nowe czy Grudziądz, jak również kolejne kościoły pw. św. Jakuba Apostoła w Wielkim Lubieniu
i Niewieścinie.
ETAP 1 Żukowo-Kłodawa Gdańska 29,1 km
Żukowo (0,0 km) – Przyjaźń (5,7 km) – Łapino (9,9 km) – Kolbudy (13,6 km) – Pręgowo (16,0 km) – Lisewiec (18,8 km) – Żuława (22,1 km) – Jagatowo (24,0 km) – Kłodawa Gdańska (29,1 km)
Przez pierwsze 2,4 kilometra od kościoła św. Jana w Żukowie, Droga pelplińska biegnie łącznie z 17. etapem Camino Polaco del Norte. Na skrzyżowaniu ul. Do Dworu i ul. Karola Krefta drogi rozdzielają się, tam kierujemy się w lewo, ul. Karola Krefta, a chwilę dalej w prawo, ul. Górną i dalej w lewo ul. Słoneczną, wiaduktem nad Obwodnicą Metropolii Trójmiejskiej, aż do skrzyżowania z ul. Żukowską. Dalej, po skręcie w prawo, docieramy do miejscowości Przyjaźń, do skrzyżowania z ul. Łapińską, gdzie po skręcie w lewo udajemy się do Łapina Kartuskiego. W następnej części wędrując wygodnym chodnikiem cały czas prosto, najpierw przez ulicę Jabłoniową, później przez ulicę Przemysłową, częściowo malowniczym leśnym jarem, docieramy do Kolbud.
Mijając pierwsze zabudowania i mostek nad Radunią, udajemy się w prawo na Plac Kaszubski. Idąc dalej prosto mijamy centrum wsi z Urzędem Gminy. Następnie udajemy się w prawo, w ul. Wybickiego, po raz kolejny przekraczając Radunię. Chwilę później skręcamy w lewo, w ul. Dworcową, podążając za drogowskazem kierującym nas na Pręgowo i Lisewiec. Podążamy nią cały czas prosto, mijając po drodze Nadleśnictwo Kolbudy. Do wsi Pręgowo docieramy ulicą Bukowskiego. Przy rozwidleniu z ulicą świętego Jana skręcamy w prawo, idąc prosto do kościoła pw. Bożego Ciała.
Za kościołem skręcamy w prawo, przechodząc przez centrum wsi, cmentarz oraz ostatnie zabudowania. Dalej skręcamy w lewo na skrzyżowaniu, udając się utwardzoną drogą prosto do wsi Lisewiec. Mijamy zabudowania wsi, kierując się cały czas prosto, ulicą Malowniczą. Skręcamy w prawo dopiero obok stawu, udając się ulicą Żuławską, prosto przez liczne pola. Na rozwidleniu kierujemy się w prawo i ulicą Lipową zdążamy do miejscowości Żuława.
Wchodząc do wsi, mijamy po lewej stronie duży głaz przydrożny i znak informujący o terenie prywatnym – idziemy ul. Lipową w prawo, w kierunku centrum. Na rozwidleniu dróg skręcamy w prawo. Drogą woj. nr 222 podążamy do pierwszego skrętu w lewo. Dalej udajemy się ulicą Żurawią do wsi Jagatowo.
Ulica Żurawia doprowadzi nas przez zabudowania wiejskie aż do ronda, które mijamy przechodząc ul. Górną obok kapliczki przydrożnej. Na rozwidleniu dróg kierujemy się ul. Czeremchową w prawo. Trasa ta prowadzi do drogi wojewódzkiej nr 226, którą udajemy się w prawo, by po ok. 90 m skręcić w lewo w ul. Żabianka. Na rozwidleniach tej polnej drogi kierujemy się najpierw w prawo, a mijając staw i ostatnie zabudowania w lewo, by poprzez pola, ulicą Brzozową, dotrzeć do Kłodawy. Na końcu drogi skręcamy w prawo, w ul. Szkolną, a następnie po jej włączeniu w ul. Gdańską znowu w prawo, by dotrzeć do centrum wsi i kościoła p.w. Św. Jakuba.
ETAP 2 Kłodawa - Pelplin 39,2 km
Kłodawa (0,0 km) – Trąbki Małe (2,0 km) – Kaczki (3,5 km) – Gołębiewo Wielkie (6,7 km) – Gołębiewko (9,9 km) – Godziszewo (12,7 km) – Boroszewo (17,0 km) – Zduny (26,7 km) – Brzeźno Wielkie (29,7 km) – Korytyba (34,5 km) – Pelplin (39,2 km)
Z Kłodawy wyruszamy ulicą Gdańską w kierunku południowym. Podążamy cały czas prosto, mijając po drodze cmentarz i ostatnie zabudowania wiejskie. Po około 2 km wchodzimy do wsi Trąbki Małe. Nie zbaczając z obranej trasy przechodzimy przez centrum wsi, obok kapliczki przydrożnej i sklepu. Po drodze mijamy również miejscowość Kaczki, przez którą przeprawimy się wygodnym chodnikiem. Na rozstaju dróg podążamy cały czas prosto, mijając skręt na Trąbki Wielkie. Możemy jednak też zboczyć do tej wsi, by odwiedzić Sanktuarium Maryjne lub zanocować w gościnnym Domu Pielgrzyma.
Wchodząc do wsi Gołębiewo Wielkie podążamy cały czas prosto, aż do rozwidlenia, gdzie wybieramy drogę w prawo, wyłożoną płytami jomb. Poprowadzi nas ona do centrum wsi. Na skrzyżowaniu kierujemy się cały czas prosto, wąską drogą pomiędzy wiejskimi zabudowaniami, a na ostatecznym rozwidleniu skręcamy w prawo. Dotrzemy tym samym do drogi wojewódzkiej nr 222, gdzie udajemy się w lewo, aż do wsi Gołębiewo Średnie. Podążając tą trasą mijamy po drodze zabudowania wiejskie, oraz restaurację i klub usytuowane na obrzeżach wsi.
Dalsza droga poprowadzi nas przez Gołębiewko. Po minięciu centrum miejscowości wędrujemy cały czas drogą nr 222, pomiędzy polami, aż do wsi Godziszewo. Przy rozwidleniu w centrum kierujemy się drogą na Starogard Gdański. Po drodze mijamy kościół pw. św. Jana Nepomucena. Na rondzie podążamy prosto, za drogowskazem kierującym nas na Boroszewo. Na kolejnym skrzyżowaniu dróg, w Damaszce, wybieramy trasę na Swarożyn, kierując się cały czas na południe. Droga ta przeprowadzi nas przez wieś Boroszewo, na końcu której odbijamy lekko w prawo, na brukowany trakt.
Idąc cały czas prosto mijamy Stajnię Boroszewo. Na skrzyżowaniu leśnych dróg udajemy się prosto, by po około 500 m skręcić w lewo, a po kolejnych 300 m w prawo. Trasa ta, przez ok. 3 km wiedzie przez las, wzdłuż Jeziora Zduńskiego, które rozciąga się cały czas po naszej prawej stronie.
Po tym etapie włączamy się w drogę prowadzącą do centrum Zdun. Zanim tam dotrzemy przekraczamy przejazd kolejowy oraz drogę krajową nr 22. Przez wieś przechodzimy, nie zbaczając z obranej drogi, wygodnymi chodnikami. Na końcu miejscowości mijamy po lewej stronie zakłady produkcji opakowań z tworzyw sztucznych. Po ok. 800 m docieramy do Brzeźna Wielkiego, gdzie na rozwidleniu dróg obieramy kierunek w prawo – do centrum wsi. Przy kolejnym rozstaju udajemy się w lewo, podążając za kierunkowskazem na Rajkowy.
Około 700 m dalej przechodzimy nad Autostradą A1 i wkraczamy na leśny trakt. Po kolejnych 600 m, na rozwidleniu leśnych dróg, idziemy w prawo (kierunek Rajkowy). Przed sobą mamy około 2,8 km drogi przez las, z której nie zbaczamy aż do Korytyby. Dalej udajemy się na południe, prosto do Pelplina. Obierając drogę na centrum, a następnie na rondzie w prawo, staniemy przed dawnym opactwem cysterskim i bazyliką pw. Wniebowzięcia NMP.
ETAP 3 Pelplin - Gniew 22,7 km
Pelplin (0,0 km) – Rożental (2,3 km) – Rombark (6,1 km) – Nowa Cerkiew (8,6 km) – Morzeszczyn (12,9 km) – Dzierżążno (14,8 km) – Brodzkie Młyny (19,4 km) – Gniew (22,7 km)
Z placu przed katedrą ruszamy w prawo, do małego ronda w centrum Pelplina. Dalej kierujemy się na prawo, ulicą Tadeusza Kościuszki. Po drodze mijamy zabudowania miejskie oraz mostek nad Wierzycą. Ulica ta doprowadzi nas do Rożentala. Przy rozstaju dróg, na końcu terenu zabudowanego, kierujemy się drogą w prawo, mijając po swojej lewej stronie kapliczkę przydrożną. Trasa ta poprowadzi nas przez ok. 3,5 km pośród pól do wsi Rombark. Tam, na skrzyżowaniu, obieramy kierunek w lewo.
Podążając tym szlakiem, wśród pól oraz nielicznych gospodarstw, dotrzemy do Nowej Cerkwi. Mijając wieś przekraczamy skrzyżowania udając się cały czas prosto. Możemy również zboczyć w centrum w lewo, by odwiedzić piękny kościół pocysterski.
Wąską drogą bez poboczy podążamy prawie kilometr od centrum wsi, po czym skręcamy w lewo, w drogę polną. Po trzech kilometrach, na rozwidleniu szlaków, skręcamy w prawo w stronę Morzeszczyna. Trasa brukowana prowadzi nas przez pierwsze zabudowania wsi i po 500 m krzyżuje się z drogą wojewódzką nr 234, którą opcjonalnie możemy się przemieszczać rowerem z Nowej Cerkwi do końca odcinka (aż do Gniewu).
Na skrzyżowaniu w Morzeszczynie udajemy się w lewo, po drodze mijamy urząd gminy, a następnie przechodzimy pod wiaduktem kolejowym. Na rozwidleniu ponownie obieramy kierunek w lewo (na Gniew). Szlak ten doprowadzi nas wygodnym chodnikiem prosto do Dzierżążna, gdzie znajduje się kościół pw. świętego Jakuba Apostoła.
Dzierzążno opuszczamy kierując się prosto drogą wojewódzką nr 234. Po ok. 200 m skręcimy w lewo, a następnie idąc cały czas prosto około 3,8 kilometra leśnym duktem dojdziemy do drogi asfaltowej, gdzie kierujemy się w prawo do wsi Brodzkie Młyny i dalej w lewo do Gniewu. Jadąc rowerem możemy podążać z Dzierzążna cały czas drogą 234, którą dotrzemy do Gogolewa. Na końcu wsi żegna nas ceglana kapliczka przydrożna. Trasa prowadzi dalej przez Brodzkie Młyny i most nad Wierzycą prosto do Gniewu.
Zanim dotrzemy jednak do centrum miasta, musimy przekroczyć skrzyżowanie z drogą krajową nr 91. Następnie kierujemy się ulicą Lipową, która po około 200 m włącza się w ulicę Gdańską, prowadzącą prosto w górę do najstarszych zabudowań miasta. W samym centrum znajdziemy rynek z Urzędem Gminy i Miasta, od niego w prawo gotycki kościół pw. świętego Mikołaja, natomiast dalej prosto w stronę Wisły dawny zamek krzyżacki.
ETAP 4 Gniew - Nowe 26,8 km
Gniew (0,0 km) – Nicponia (1,5 km) – Tymawa (4,6 km) – Jaźwiska (7,3 km) – Aplinki (10,1 km) – Opalenie (11,5 km) – Widlice (14,2 km) – Kozielec (21,6 km) – Nowe (26,8 km)
Z centrum Gniewu (okolice Ratusza) kierujemy się najpierw na zachód, ulicą Piłsudskiego, dalej w lewo, na południe, ulicą Kościuszki. Po ok. 300 m włączamy się do drogi krajowej nr 91. Po przekroczeniu mostu nad Wierzycą oraz minięciu zatoczki postojowej dla samochodów trafiamy do Nicponi. Na skrzyżowaniu dróg obieramy kierunek w lewo (kierunkowskaz na Opalenie). Na rozwidleniu przy kapliczce przydrożnej odbijamy lekko w prawo i podążamy tą drogą prosto przez małe osiedla. Trasa ta poprowadzi nas wprost do Tymawy, gdzie przy rozstaju dróg ponownie kierujemy się na Opalenie (droga na lewo, przy cmentarzu wiejskim).
Nie zbaczając ze szlaku, w otoczeniu pól, mając po swojej prawej stronie zalesienia, docieramy do małej miejscowości Betlejem. Stąd udajemy się nad samą Wisłę, którą można zobaczyć ze wzniesienia już od jakiegoś czasu. W dole znajduje się wieś Jaźwiska. Mijamy jej zabudowania oraz sklep i kierujemy się dalej prosto, cały czas podążając wzdłuż Wisły. Po około 1,5 km docieramy do skrzyżowania z drogą krajową nr 90, która jest trasą łączącą drogi krajowe 91 i 55 po obu stronach Wisły. Po swojej lewej stronie widzimy most prowadzący do Kwidzyna. Przecinamy skrzyżowanie i udajemy się prosto, a mijając po drodze Aplinki docieramy do Opalenia.
Na rozwidleniu dróg skręcamy w lewo, a zaraz za pobliskim kościołem pw. św. Piotra i Pawła w prawo. Dalej, fragmentem drogi wojewódzkiej numer 588 opuszczamy wieś przechodząc pod dawnym wiaduktem kolejowym. Następnie udajemy się cały czas prosto, mijając po prawej stronie małą kapliczkę przydrożną, i wąską, rzadką uczęszczaną drogą dostajemy się do małej miejscowości Widlice. Mijając nieliczne zabudowania i dawny budynek szkoły, kierujemy się cały czas prosto, podążając za drogowskazem na Leśniczówkę Dębiny. Ten fragment szlaku pokonujemy w otoczeniu Rezerwatu przyrody Wiosło Małe. Po drodze możemy chwilę odpocząć na miejscu postoju pojazdów, a także skorzystać z możliwości zobaczenia krajobrazu Doliny Dolnej Wisły z pobliskiej wieży widokowej.
Na dużym rozwidleniu w pobliżu leśniczówki Dębiny obieramy kierunek w lewo (droga pożarowa nr 32). Podążamy dalej leśnymi traktami korzystając cały czas z równoległego oznakowania biegnącej w tym samym kierunku trasy rowerowej EuroVelo numer 9. W końcu docieramy do granicy województwa pomorskiego i kujawsko -pomorskiego w okolicach Kozielca. Dalej droga kieruje nas pod nazwą Droga Nadwiślańska najpierw do Nowego, a następnie Świecia, Grudziądza i ostatecznie do Torunia lub Kruszwicy.
Ostatni odcinek Drogi pelplińskiej zachwyca pięknymi krajobrazami, które podziwiać możemy z terenów wysoczyzny Doliny Dolnej Wisły. Czekają tu na nas przede wszystkim uroki przyrodnicze rezerwatów - Wiosła Małego i Dużego, ale także kociewskie dziedzictwo w postaci dawnych chat i przydrożnych kapliczek oraz licznych cmentarzy ewangelickich i menonickich.